Web geliştirme süreçlerinde güvenlik artık isteğe bağlı bir seçenek değil; zorunluluktur. İnternet kullanımının artmasıyla birlikte siber saldırıların sayısı da katlanarak büyüyor. E-ticaret siteleri, kurumsal platformlar, üyelik sistemleri, bloglar ve API tabanlı tüm projeler her geçen gün daha fazla hedef haline geliyor. Güvenlik ihlali yalnızca maddi zarar değil; itibar kaybı, müşteri verilerinin çalınması ve hukuki sorunlar da doğurabilir.

Bu rehberde, modern web geliştirmede alınması gereken en kritik siber güvenlik önlemlerini adım adım ele alıyoruz.

1. Güvenli Kodlama Nedir ve Neden Hayati Önem Taşır?

Güvenli kodlama, yazılımın daha geliştirme aşamasındayken olası saldırılara karşı korunacak şekilde tasarlanmasıdır.

Güvenli kodlamanın faydaları:

• saldırı riskini azaltır
• maliyetli güvenlik açıklarını engeller
• müşteri verilerini korur
• SEO ve marka itibarı için önemlidir
• hukuki yükümlülükleri karşılar

Güvenlik ihlalleri genellikle kötü niyetli kullanıcıların değil, kötü yazılmış kodların bir sonucudur.

2. SQL Injection Koruması

SQL Injection, en yaygın ve en tehlikeli saldırılardan biridir.
Saldırgan, veritabanına zararlı komutlar göndermek için form, URL veya API açıklarından yararlanır.

Önleme yöntemleri:

• Prepared statements (hazır ifadeler) kullanmak
• ORM kullanımı (Eloquent, Prisma, Sequelize vb.)
• kullanıcı girişlerini filtrelemek
• admin panellerine ekstra güvenlik eklemek

Laravel, Django ve Node.js ORM’leri bu konuda büyük avantaj sağlar.

3. XSS (Cross-Site Scripting) Saldırılarına Karşı Koruma

XSS, saldırganın kullanıcı tarayıcısına kötü niyetli script enjekte etmesidir.

Korunma yöntemleri:

• kullanıcıdan gelen verileri sanitize etmek
• HTML çıktılarında escape kullanmak
• Content Security Policy (CSP) eklemek
• güvenli input doğrulama yapmak

XSS özellikle üyelik sistemlerinde çok risklidir.

4. CSRF Koruması (Cross-Site Request Forgery)

CSRF saldırıları, kullanıcının bilgisi dışında işlem yapılmasını sağlar.

Koruma yöntemleri:

• CSRF token kullanmak
• SameSite cookie ayarını “Strict” veya “Lax” olarak belirlemek
• güvenli POST istekleri

Laravel, Django ve Ruby on Rails CSRF korumasını otomatik olarak sağlar.

5. Güçlü Kimlik Doğrulama (Authentication) Kullanmak

Zayıf giriş sistemi en büyük güvenlik açıklarından biridir.

Güçlü kimlik doğrulama yöntemleri:

• iki faktörlü doğrulama (2FA)
• güçlü parola gereksinimleri
• failed login limit
• Brute-force koruması
• OAuth ve JWT kullanımı

Modern sistemlerde artık parola tek başına güvenli değildir.

6. Şifreleme (Encryption) Kullanmak

Şifreleme, kullanıcı verilerinin güvenliğini sağlamak için zorunludur.

Önerilen şifreleme türleri:

• HTTPS (TLS 1.3)
• Hashleme (bcrypt veya Argon2)
• JWT token imzalama
• veri tabanında hassas verilerin encrypted saklanması

HTTP ile çalışan siteler hem güvensizdir hem Google tarafından cezalandırılır.

7. Güvenli Cookie Yönetimi

Cookie açıkları kullanıcı hesabının ele geçirilmesine yol açabilir.

Cookie güvenliği için yapılması gerekenler:

• HttpOnly flag
• Secure flag
• SameSite=Lax veya Strict
• cookie süresinin kısa tutulması

Güvensiz cookie yönetimi → hesap çalınmalarının en büyük sebebidir.

8. API Güvenliği: Token, Rate Limit ve IP Kontrolü

API’ler saldırganların favori hedefidir.

API güvenliği için 2025 standartları:

• token bazlı doğrulama (JWT veya OAuth2)
• rate limit (kısa sürede çok istek yapanları engelleme)
• IP whitelisting
• HMAC imzalama
• API key saklamanın güvenli yapılması

Özellikle mobil uygulamalarda token güvenliği kritik öneme sahiptir.

9. Dosya Yükleme Güvenliği

Dosya yükleme formları, saldırganların sisteme zararlı kod göndermesi için ideal alanlardır.

Alınması gereken önlemler:

• dosya türü kontrolü
• dosya boyutu limiti
• dosyaların public klasöre direkt yazılmaması
• virüs taraması
• random dosya adı

En tehlikeli güvenlik açıklarından biridir.

10. Sunucu Güvenliği

Yalnızca yazılım güvenliği yetmez; sunucu tarafında da önlem alınmalıdır.

Sunucu güvenliği için yapılması gerekenler:

• firewall (WAF) kullanımı
• SSH port değiştirme
• root erişimini kapatma
• fail2ban ile saldırı engelleme
• güncel yazılım versiyonları

Sunucu güvenliği yazılım kadar önemlidir.

11. Loglama ve İzleme Sistemleri

Güvenlik olaylarını takip etmek için loglama zorunludur.

Neler loglanmalı?

• giriş denemeleri
• API istekleri
• yetkilendirme hataları
• kritik işlemler

Log analizi ile potansiyel saldırılar erken tespit edilir.

12. Güvenlik Testleri ve Penetrasyon (Pentest) Uygulamaları

Profesyonel projelerde düzenli pentest yapılmalıdır.

Pentest araçları:

• Burp Suite
• OWASP ZAP
• Nessus
• Nikto

Pentest → açıkların saldırganlardan önce bulunmasını sağlar.

13. CDN ve WAF Kullanımı

Cloudflare, BunnyCDN ve AWS CloudFront gibi sistemler DDoS saldırılarına karşı koruma sağlar.

WAF (Web Application Firewall) faydaları:

• bot trafiğini engeller
• saldırı girişimlerini filtreler
• kötü niyetli IP’leri bloklar
• daha stabil performans sunar

CDN + WAF kombinasyonu = %80 daha güvenli site.

14. Sonuç: Güvenlik Bir Lüks Değil, Zorunluluktur

Web geliştirmede güvenlik en kritik unsurdur.
Modern saldırılar gittikçe daha karmaşık hale geliyor, bu yüzden yazılım projeleri en başından itibaren güvenlik odaklı olmalıdır.

Güvenli bir web uygulaması için temel prensipler:
güvenli kodlama + doğru yapılandırma + şifreleme + API güvenliği + sunucu koruması + düzenli test

Güvenliği ciddiye alan projeler hem kullanıcı güvenini kazanır hem de sürdürülebilir başarı elde eder.